Björg C. Þorláksson (1874–1934), málfræðingur, heimspekingur, lífeðlisfræðingur og rithöfundur – munir

Björg C. Þorláksson (1874–1934), málfræðingur, heimspekingur, lífeðlisfræðingur og rithöfundur. Fyrst íslenskra kvenna til að ljúka doktorsprófi.

„Fædd 30. jan. 1874 að Vesturhópshólum, Húnavatnssýslu, dóttir Þorláks Þorlákssonar og Margrétar Jónsdóttur. Gekk á kvennaskóla á Ytri-Ey á Skagaströnd og kenndi þar 1894, en hélt til frekara náms í Kaupmannahöfn 1897 og lauk stúdentsprófi þar 1901. Árið 1902 lauk hún forpróf í heimspeki við Kaupmannahafnarháskóla, en 1903 giftist hún Sigfúsi Blöndal, hætti þá námi en átti mikinn þátt í orðabók þeirri sem við hann er kennd. Árið 1920 hlaut hún styrk úr sjóði Hannesar Árnasonar til frekara náms í heimspeki, flutti Hannesar Árnasonar fyrirlestra sína 1923–1924 og urðu þeir uppistaðan í doktorsritgerð hennar en hún lauk doktorsprófi frá Sorbonne-háskóla, fyrst norrænna kvenna, 17. júní 1926 (Le fondement physiologique des instincts, París, 1926). Sinnti einkum ritstörfum, rannsóknum og kennslu, gaf út allmargar greinar og þýðingar, og lét til sín taka í kvenréttindamálum. Lést 25. febrúar 1934.

Rannsóknir hennar þróuðust frá heimspekilegri sálarfræði yfir í lífeðlisfræði, þar sem hún fékkst við spurninguna um líkamlegan grundvöll andlegra eiginleika. Einkum er umfjöllun hennar um samúðarhugtakið frumleg og áhugaverð frá heimspekilegu sjónarmiði.

Nokkur önnur rit: Erindi um mentamál kvenna (1925), Svefn og draumar (1926), „Hvað er dauðinn?“ (Skírnir, 1914), „Samþróun líkama og sálar“ (Skírnir, 1928), „Undirrót og eðli ástarinnar“ (Skírnir, 1933).“

Heimild: Heimspekivefurinn: https://heimspeki.hi.is/?page_id=238 (síðast skoðað 7. ágúst 2020)

Úr fórum fjölskyldumeðlima.

27. mars 2003: Um hendur Sigsteins Pálssonar, Hlaðhömrum 2, Mosf., bárust eftirfarandi munir:  silfurskeiðar Bjargar C. Þorláksson og Sigfúsar Blöndal með ágröfnu fangamarki þeirra, kápuskjöldur Bjargar og leikhúskíkir Bjargar. Munir þessir eru úr búi Helgu Magnúsdóttur (Þorlákssonar) og Sigsteins Pálssonar.